Friday, October 31, 2008

Aizawl Municipal Council i zirchiang dawn teh ang

Aizawl Municipal Council i zirchiang dawn teh ang - R. Sangliankhuma CEO, Aizawl Municipal Council


India Danpui (siamthat vawi 74-na) "The 74th Constitution Amendment Act, 1992" an tih bawkin a phut anga Aizawl Municipal Council din tan mek chungchang hi chanchinbu hrang hrangah chiangkuang tawk lo leh dikhlel deuhte in a lo chhuak ta zauh zauh a. A awmzia leh tun dinhmun te, a kal zel dan turte zirchian a tul khawp mai.

The Mizoram Municipalities, Act, 2007
74th Constitution Amendment Act-in a phut angin India ram khawpui hrang hrang inenkawlna leh inrelbawlna (Municipal Administration) chu Aizawl khawpuiah hman tan ve tawh tula hriatna, hun rei tak atang tawh khan a lo awm ve tawh a. Political Party hrang hrang ten an lo sawi thin bakah Municipal Steering Committee-te hial din a lo ni a. (A lo din dan tobul tak erawh ka hre lo a) Kum tam tak kal ta atang khan Mizoram State LAD atangin Municipal Draft Bill-te pawh lo duan chhin a ni tawh thin a. Chu Draft Bill chu vawi duailo Law Department-te nen thlirho a nih hnuah Urban Development & Poverty Alleviation Department a lo pian khan he Department thar hian Cabinet Approval a lâk hnuah Mizoram Legislative Assembly-ah putluhin, 2007 Budget Session-ah khan Passed a lo ni ta a. Governor Assent pawh dt 16.04.2007-ah lâk niin he Act hi a lo piang ta a ni. Cabinet-in an ngaihtuah tumah hian he Act (Draft Bill)-in a sawi nghal chhunga leng ve tho, District Headquarters dangahte pawh Municipal Board din ve zel chu remtih nghal a ni.

Aizawl Municipal Council din tan dan
The Mizoram Municipalities Act, 2007 (Municipal Act tiin kan sawi tawh ang) passed a lo nih hian Municipal Council chu a ding nghal ngawt thei lova. Dan te sep (Rules) chi hrang hrang a hmanhmawh thlak dan ang zela siam (frame) leh a ngai a. (Entirnan - Delimitation of Wards Rules te, Election Rules te, Conduct of Business Rules, etc.) Heng Rules te han frame chhung hian hun engemaw chen a lo duh leh a. Hetia Rules pawimawh zual te Cabinet-in a pawm hnuah Municipal Office chu a bul lo tan a, hma lo la turin thawktu Officer leh Staff tlem thei ang (skeleton posts) hna chi hrang hrang 26 siam (create) a lo ni ta a. A tan nan Officer thawklai pahnih chu Chief Executive Officer atan leh Secretary atan an hna pangngai bak (additional charge) lak tir an ni.

Aizawl Municipal Office hawn a ni
Aizawl khawpuia Municipal Council (Urban Local Body tih bawk) neih hi Jawaharlal Nehru National Urban Renewal Mission (JNNURM) leh Asian Development Bank (ADB) atanga Aizawl khawpui leh District Headquarters tana Infrastructure Development Project lian tham buatsaihna atan tih makmawh leh Zoram History-ah hun chhinchhiah tlak (milestone) pawimawh tak a nih dawn avangin ni 01.07.2008 khan Municipal Office hawn hi UD&PA Minister Pu Aichhinga (RIP) rawtna in buatsaih a ni a. Amah ngeiin hawng tura a inbuatsaih laiin khami tuk khan a chau thut a. A aiah Pu H Vanlalauva, Minister, LAD (UD&PA lo chelh thin) chuan a hawng ta a. Hawnna Programme zawh fel hnuah he programme ngai pawimawh a, rawt chhuaktu chuan chatuan ram min lo pansan ta a ni. Heta tang hian Aizawl Municipal Office chuan CYMA Building-ah bul a lo tan ve ta a ni.

Aizawl Municipal Area
Municipal Act Section 3 & 4-in a sawi angin Aizawl Municipal huam chin tur han ruahman chhinna 'Preliminary Notification' chu ni 15.5.2008 khan State sawrkar, Urban Development & Poverty Alleviation Department (UD&PA) chuan a lo chhuah tawh a. Hetah hian Municipal Area chuan chhimlamah Muallungthu, hmarlamah Sihphir leh Neihbawi, thlanglamah Sairang leh Lengpui leh chhaklamah Tuirial thleng a huam a. A sawisel duh apiangin thla 1 (khat) chhungin objection thehluh tur a ni. Mahse ziaka thehlut erawh an awm hriat a ni lo, tawngkama thenkhat (Tlangnuam RD Block chhunga mite telin) in an sawi mai loh chu.

Section 6-in a sawi angin thla 3 (thum) hnuah a area tur Final Notification chu ni 10.10.2008 khan Mizoram sawrkar, UD&PA Department chuan (Aizawl Development Authority ni lovin) a lo chhuah leh ta a ni. Hetah hian a hmaa lo ruahman chhin aia zim zawka dah a ni ta a. Hei hi Veng thenkhat tel ta lo te hian an lo helh deuh ni te pawhin a lang. Amaherawhchu, heng Veng tel ta lo te hi Aizawl khawpui huam chhunga chhiar vek tho an nih avang hian Municipal Area-a an tel loh hian chan/ hloh an nei ang em tih leh Municipal Council a function tak tak hunah chuan Property Tax te leh tax thar chi hrang hrang bakah tuna chawi lai mek - Water Tax, Electricity Tax, House Tax, etc te hi nasa taka tihpun tur a lo ni ang a. JNNURM Guideline ang phei chuan a Mission Period tawp 2012-ah phei chuan Municipal Corpn/ Council zawng zawngte hi an intodelh (self sufficient) tur tih a nih avang hian anni hi an thawveng phian thei a ni. Municipal Development Scheme-te hian kawng tam takah a la huam/ kep ve thei teuh dawn si a (Sanitation/ Solid Waste/ Drainage/ Sewerage, etc) Shillong-ah te pawh khuan Municipal Area chu tereuhte a ni a, a zau zawk khu Municipal area pawn an ni a, Shillong khawpui huap vek an ni tho.

State Election Commission siam a ni
Article 243K sawi angin State Election Commission chu Sorkar-in a din ta a. He State Election Commission hian Municipal Election leh District Council Election te chu a buatsaih tur a ni a. Officers leh thawktu dang atan Sorkar pawhin hna thar a siam mek niin a lang a, a lawmawm e. Amaherawhchu, Election Commission hian a hna hmasa ber tur Municipal Electoral Roll buatsaih chu Aizawl Municipal Area chhunga Ward (Constituency) awm zat tur leh then fel hnuah chauh a tan thei ang. Municipal Act ang chuan Ward 11 aia tlem lo, 23 aia tam loah then tur a ni a. A zat tur hi Sorkarin a bithliah veleh Delimitation of Wards Rules-in a sawi angin Aizawl District Bawrhsap-in a leilung awmdan leh mihring awmzat enin intiat tlang thei angin Ward thenna hi a buatsaih tur a ni. Heng hi tihfel vek a nih hma chuan Election Commission hian Municipal Election atan hna a thawk tan thei lovang.

Municipal Council or Municipality
Aizawl Municipal Council tiin a Act-in a sawi angin vuah a ni a. Corporation ti tur chuan Aizawl Population-in a pha lo. Khawpui lian zawk mihring nuai sawm (10) aia tamnaah te Municipal Corporation an nei, chu chu kan Act ang pawhin a ni. Mahse, tunah Municipal Elected Body (Municipal Body tih ngawt ni loin) a awm hma hi chuan 'Municipal Council' lo tih hi a dik ber em aw? Aizawl Municipality tih hian a fun kim ve tho niin a lang. Elected Body awm hnuah chauh Sorkar pawh hian Municipal Functions (Schedule 12 of the Constitution) te hi a vaiin emaw a tahtawlin emaw Municipal Council-ah hian thuneihna a pe dawn ni awm tak a

Source:Vanglaini.org

Wednesday, October 29, 2008

SANGHA TLANG VUAK NAAH KA TEL VE....

SANGHA TLANG VUAK NAAH KA TEL VE....

V.Lalengmawia

Hman lai kan pi leh pu te kum khat chhunga an hlim ber pakhat chu sangha tlang vuak hi a ni awm e.Sangha tlangvuak chuan a thei thei lui ah kalin ru an ken khawm te chuan sangha an hrai rui a,an man teuh thin.Hmeithai leh pa hmei chhung,sangha tlang vuak naa tel ve thei lo te thlengin an hawn kep vek thin.A nuam an ti thin hle awm e.Hman laia kan pi leh pu te sangha tlangvuak dan chu hre ve lo mah ila,chhim lama thingtlang khaw pakhat Chapui a sangha tlang vuak naa ka tel ve thu hi han tarlan ve mai mai ka duh a,a nawm em a vangin.

A in buatsaihna:

Chapui khuaa sangha tlang vuak hi kum tin emaw kum 2 kum 3 dan ah an lo nei thin a.Nikum 2007 khan sangha tlang vuak kan tum a,i lo kal ve dawn nia tiin Chapui VCP Pu K.Relei chuan min sawm a.Amaherawh chu Mara Autonomous District Council (MADC) inthlan pui a awm avangin nikum 2007 khan sangha tlang vuak kha neih a ni ta lo a.Tichuan kumin kum tir 2008 khan min rawn sawm leh a.Kei bakah hian Tuipanga kan Medical Officer Dr.Lalnunziri leh Pu K.Romalsawma,Police OC te chu a bikin min sawm a,keini bakah hian MADC a hotute leh Saiha leh Tuipang atanga buhfai phur thin te,Chapui khaw chhuak te pawh an sawm a ni.Ni 22-24 April 2008 kha Tuipangah Saiha Group YMA Conference a nih avangin kal hman loh ka hlau hle a.Sangha tlang vuak hi 24-25 April 2008 a neih tur a ni a.Amaherawh chu ni 25 April 2008 zingah kei,kan Medical Officer leh kan OC te bakah kan staff thenkhat leh mi dangte nen Chapui chu kan pan ta a.Zing chaw Chheihlu VCP te in ah kan ei chho a.Chapui khaw daiah mipa naupang leh pa ho in ru lei(sangha vuakna tur) an lo zawng khawm a,an phur haw nguah nguah bawk.Chawhnu dar hnih velah Chapui chu kan thleng ta a.

Chapui khua

Chapui khua hi in 180 vel a ni awm e.Mara hnam an ni a.Mara hnam rau rau ah pawh hnam fel leh zaidam an ti kher thin.Nupui neih dawn pawhin Chapui chi hi nupui atan an tha bik e an ti thin.Tuipang atang hian a hla ve khawp mai a,a awmna hi a kilin Burma ram ri a awm a ni.A piah tlang kilometre 8 vel a hla chu Burma khua Sabawng khua a ni.Chapui atang hian Burma khua Sabawng hi ‘ni 100 inhlawhna’ (NREGS) atangin Chapui VC ten kawng awmsa ni miah lo,a thar hlak ‘jeep road’ ramri thleng an lai ruah mai a.Maraland Gospel Centenary,Sabawng (Burma) khuaa a kharna ah (Closing Ceremony) pawh khan awl sam takin motor a luh theih phah a ni.Tunah pawh hian pick-up leh jeep chu a tlan reng.Chapui khua hian NREGS chu a tak takin an chhawr hle tih a lang.Chapui thlen hma hian Mawhre khua a awm a.Mawhre leh Chapui in kar hi kawng zim te,jeep/gyspy leng chang chang a ni a,in pelhna a awm lo hrim hrim.Chuvangin Chapui leh Mawhre in kara motor in tawkte chu pakhat zawk zawk thui tak a tawlh (back) a ngai thin.Tunah hian Zawngling atangin Chapui pawh tur kawngpui hi PMGSY hmangin laih mek a ni.

Lui kan thleng thla ta a.....

Hmeichhe ho te nena kal ho kan nih phung avangin VCP chuan hmeichhe ho hi kan kal tir duh ngai lo a,kal phal loh tawp chu a awm lo a,mahse vanneih a har deuh thin an ti a,chuvangin hmeichhe ho chu inah lo riak mai rawh se a ti a,tichuan mipa ho zawng chu Chhimtuipui lui pan chuan kan chhuk thla a.Chhuk hlir anih avangin a hla lo hle a.Mel 3 vel a nih ka ring.Kei erawh chu ka kawng leh ka khup na a chhuah leh avangin ka kal chak thei meuh lo a.Tlai dar 4 velah lui kan zuk thleng chu paho leh mipa naupang an lo rak nawk nawk a,nuam an ti hle mai a.Kan kalna hi Chhimtuipui hnar a nih avangin tui a tam lo a,a thuk bawk hek lo,kawng chen lek lek an ni hlawm a.A lehlam leh lui hnar metre 100 chin chu Burma a ni mai a.A nuam hle.Balu te lah chu khuanu in a duh reng vanga luikama a dah chhuah an ni bawk a,a tha ngang mai a,Aizawl velah kan in sak nan hmang ta ila,a tha duh ngawt ang.Tichuan chhung tin ten ru lei an rawn ken khawm chu an dah khawm a.A tuk zinga sangha hrai ruih na tura tih anih avangin an tawn hlawm a,nuam kan ti tlang hle.Zanah chuan lui kam tiaupho ah kan riak hlawm a.Zanah meipui kan chhep a,a nuam ang reng viau.Zing lam erawh chu a vawt deuh.

Sangha kan man tan ta......

A tuk zing tak dar 4 velah chuan chhungtinte atang a ru lei an phurh khawm chu luiah kan sawh ta a,sangha pawh in a tirah chuan a ruih nan an hmang kher lo.Lui kama awm tawh zawng zawng tih theih turin kan sawh mup mup mai.Tuk thuan kan ei hma atangin sangha chu an rui tan a,khang sangha rui ho kha kan neih ang ang in kan lo hlap a,kan man zung zung ta a.Ni a tlang sang tihah chuan keini mikhual ho chuan kan peih rei ve ta lo a,kan tin san a,riah buk lamah chaw eiin kan in thiar fihlim ta a.Chaw kan ei kham chuan sangha thiar turin kan vak chhuak leh hlawm a,sangha pawh thiar a hahthlak ang reng,a len hlawm em a vangin.Mi zawng zawngin sangha thiar hna kan thawk emaw tih mai turin kan in pel zut zut a,a nuam kher mai.Keini mikhual ho chuan kan chak changin chaw kan han ei leh ringawt thin.Sangha a tam bawk a,chaw ei pawh a nuamin duh hun hunah chaw kan ei tawp a ni ber.Tlai lam a lo nih chuan duh tawk kan ngah tan ta a.Mi kal zawng zawng chu a chhiar na an nei ta a.Kan vaiin mi 480 vel kan ni.Sangha man sa chu silpouline ah kan tlar zel a,a lian hlawm hle,a thente phei chu patling sum li laia lian te an ni hlawm a.Thaichhawni nu te pawh tam tak kan man tel bawk.

Sangha chu a hotuten an han sem ta a,sawrkar hnathawk hotu deuhte chu min pe hmasa a,chumi hnuah driver te leh Chapui khua a buhfai phur thin ho an duhsak leh a.Chutiang zelin a in dawtin an lam zel a.Chawh rualin mi pakhatin kg 15 ang vel zel kan hawnin ka hria.Kan vaia kal kha mi 480 vel kan ni.


Kan haw chho ta a...

Sangha kan in sem vek tawh hnu chuan chaw hnu dar 2 vel a ni tawh a.A nawl pui kan man zo tawh e an tih avang leh la man bang chu pa ho thenkhatin lo vil leh se an tih avangin haw zai kan rel ta hlawm a.Mahni sangha theuh kan khai far mai a,a kawng a chhoh em avangin a rit duh hle a.Sangha tlang vuak naa tel te khan sangha chhum an fun haw hlawm a,heng hi hmeichhe ho leh an chhungte tana an hawn a ni.Tichuan Chapui leh Chhimtuipui in kar a chawlhna Lungpui ah chuan hmeichhe ho in min lo hmuak a,keini pawh kan Medical Officer leh a staff ten min lo hmuak a,theitui te,kuhva leh ciggarette te min rawn ken a,kan harh sawng sawng mai.Khaw lum lai anih avangin sangha a uih kan hlauh avangin ai eng kan tat chhuak vek bawk.Tuipang chu zan dar 9 velah kan thleng leh ta a ni.

Thunawi

Sangha tlangvuak kan neih naah hian bomb leh sangha in a huat theih tur chi chemical engmah an hmang lo kha a ropui ka ti a.Thingtlang mimawl te te ni a kan ngaihte pawhin kha luia sangha leh lui lam sa hrim hrim kha tura hrai an phal loh avangin leh kum tam tak reserve a nih avangin sangha pawh a tam phah hle.Tun tum pawhin leilung leh lui atana pawi thei tur chi engmah hman a ni lo.

Mi tumah an in huphurh lo a.A hah hah khan an chang tlem ta niin ka hria.Keini ho lo thu mai mai leh ei leh tawp thin ho khan kan hawn hnem zawk in ka hmu.Chapui khua chu a awmna a kil avang leh fur ah kal a harsat avangin buhfai phur motor khalhtute an duat hle.

Hemi tum hian kan OC chu Police uniform kimchang nen Chapui hi panin kan haw lamah pawh thuam famkimin a in thuam ap a.Mahse a tum loh deuhin motor man chawi lo a a chuan avang khan a rui ta tlat a,a hlim tur ang pawhin a hlim lo a,a pawi hle.Kan Medical Officer lah chuan a nuih char char leh nghal a,ka khawngaih ngawt mai .

Tin,taka,sangha kan vuak tum hian hmeichhia pakhat chu luiah a rawn thleng thla ve a.Mahse an be tam lo hle in ka hria.Sangha in sem tura hming an chhiar chhuah pawh khan a hming an lam tel ve lo in ka hre bawk.Kan Medical Officer pawh hmeichhia anih avangin khuaah min lo hmuak a,a chan tur chu mipa ho in kan ken chhoh sak mai a ni.Chuvangin hmeichhe kal ve kha a khaw mi te khan a lawm vak lo niin a hriat.

Hetiang hi thingtlang nun hlimawm,awh nei tam lo,mahni chan tawka lungawi te nun dan leh sum leh pai um a phe phe lo te khawsak dan pakhat ka han hmuh chhuah chu a ni a.A hlimawmin rilru ah engmah eng to leh vei a awm lo a,a nuam hle,zawng chhang tlak tak a niin ka hria.

ENGINEERTE LEH SAWRKAR COURT A AN KAL DAN

ENGINEERTE LEH SAWRKAR COURT A AN KAL DAN.


Peh hel kual lovin Engineer te hlawh 1983 a tih san kha officer pangai pawh ni lo Section Officer ina a sign a ni a.A authenticate lo hle a ni.Fourth Pay ah khan 1983 a Engineerte hlaw Central a mi te ni ang a sawi hi conversion scale atan Centralin a hminga lo a.EE leh SE Central a mite chuan Rs.3000/- leh Rs.3700/- ve ve an la a ni.He copy hi Mizoram Finance Department PRU ah a copy pawh a awm.Tin,Fifth Pay Commission Acceptance Orders 1998 page 32 ah,a bu te ah khan a lang a.Tin, a bu lian Volume I phek 575 2nd para ah khan hetiang hian a in ziak bawk-The pay scale recommended by us for Group A Services in general,therefore will be applicable to Engineering Services as well-Rs.3000 and Rs.3700 pay scales for EE and SE respectively).Tichuan kum 1989 vela kan Chief Secretary pawhin Engineerte hian Centrala an zawlpui hlawh la se,chutiang zelin doctorte pawhin la rawh se a ti a.Doctorte chuan an pawm mai a.Engineerte chuan hei hi duh lovin courtah an kal ta zawk a.Heta tang hian eng service hi nge duh am leh pawisa duh chu a hriat ang.Tichuan Fourth Paya Central leh Mizoram Engineerte hlawh chu hetiang hi a lo ni ta a ni.

Central Mizoram
1.EE.-Rs.3000-Rs.4500 Rs.3700-Rs.5000
2.SE.-Rs.3700-Rs.5000 Rs.4500-Rs.5700

Tichuan a chung a mi khi i en chuan Mizorama kan Engineer te chuan Centrala an tlukpuite aiin hlawh an la sang ta al mai a nih khi.A chung atang khian tunge mahni hlawh leh nihna ang hlawh a lungawi lo tih chu a hriat tawh ang.Sawrkarin tuna Engineerte hlawh hi Fifth Pay thleng a pek tak avangin enge lo thleng ta.Mipuite tan nasa taka phurrit-electric bill tih san ,tui neter to tak tak vuah leh Power and Electricity private kuta hlan te a a la thleng dawn ta a ni.Engineerte a vanga mipui tura tur hi a na mai lo.Engineerte leh kan sawrkar hian Engineer te hlawh san tur hre ran hian Engineerte nawrna avangin heng tui bill te,electric bill sang ta lutukte hi an ti ta mai a ni lo maw tih hi mipui ngaihdan a ni ta.

Thil mak tak mai chu Pu Robula Pay kha ama mimal tan chauh a ni a,a hnu a hman zui tawh loh tur a ni.Pay Anomalies Commission chuan Pu Robula hnu a mite tan kum 1988 ah Rs.4500 ah a rel sak a.Hei erawh hi chu Engineerte hian courta an kalpui hi a awm ve reng tho mai.Mahse EE leh SE te erawh chuan courta kalna tur nei hawt si lovin,CE thubuaiah an in bang tang zel a.PAC conversion scale an la demand bawk a, hei erawh hi chu duhamna uchuak tak a ni.

Pu Robula hlawh Rs.5900 kha Finance Deptt chuan nasa takin in dodal a.Mahse sawrkarin Finance hotute chu a tih luih tir a.Kha ti hunlaia Finace Commissioner Pu Lalchhuma phei chu a thinrim em em a.Office pawh a chawlh phah a.A chawlh si avangin Finance a Joint Secretary chu sawrkar chuan a sign luihtir ta a ni.

Finance Deptt fileah pawh nasa takin officer ten sawiselin note sheetah pawh an ziak nasa hle a ni.Mahse sawrkar in a tilui tlat tawh si.Tichuan Accounts and Treasury chuan Pu Robula pay slip chu an issue duh lo leh a.Mahse chu pawh chu saewrkarin tih luihna in a isseu tir leh tho a ni.

Tichuan,kan hriat angin Engineerte chuan Gauhati High Court single bench ah thiam an chang a,Division Bench in sawrkar a appeal leh leh a,hetah hian Asst.Advocate General KP Pathak chu case latu ber a ni,mahse final hearingah Advocate General Chaliha a rawn in rawlh ta thut mai a,kha kha ngaihtuah tham tak a awm.A hneh lo lehnghal nen.Thil mak tak a ni.Sawrkar chuan Supreme Courtah a appeal leh a,Mizoram sawrkar chuan ukil atan PK Gosawmai a hmang a.Ani hian kum thum lai he case hi a zir a,mahse final hearingah Mizoram sawrkar chuan kum thum lai case lo zir tawh PK Goswami chu ruai lovin Shanti Bushan a hmang leh ta daih mai a,final hearing tak takah pawh Shanti Bushan hi sawrkar aiawh a ding lovin ama Assisstant pakhat a ding ta daih mai a ni.A mak deuh deuh a tih theih awm e.

Group A officer tan chuan mahni zawlpuite phak loh hi na tak tur a ni.Eng ang pawhin a principle chuan sawrkar in protocol ah pawh status qou hman tum mahse a theihloh tur hlir zawk a ni.PWD Under Secretary chu Calcuuta-Delhi ah a duhna ber Airlines ah a thawk veng veng thei a,a tlukpui Group A officer ve thung chu Express Train ah muhil tluk tluk chungin Delhi a thleng thla pawr fap dawn a ni.

Thil mak deuh mai pakhat chu Engineer ten courta an thiam channa Beraw tlanga an lawm khan Minister pakhat a lawmna a tel khan a lawmpuina thu a sawite kha thil mak tawp a ni awm e.

(Extracted from Leaflet distributed by Group A Officers)

ONE WAY TRAFFIC OF LIANKUNGA IAS

ONE WAY TRAFFIC OF LIANKUNGA IAS


The Aizawl Post dated 18th August 2005 a Pu Liankunga IAS Patna in ‘Sawi lo in ka awm thei lo’ a tih chungchang a ziahna Bihar vela Mizo thalai leh zirlai a tanpui nasat thu leh Zorama a rawn chhuah chho laia ka ui ka ar tun min ti ngai lo e(One way traffic) a tih kha ka rilru a luah nghal ngawt a.A chhan chu kei pawh a hmingin vairamah kum 8 dawn lai ka lo awm ve tawh avangin khatiang chungchang Pu Liankunga’n a rawn ziah avang khjan han thai lan ve zawk ka duh a ni.

Nia, vairamah chuan Mizo awm te hi an hlu em em thin.Aizawl atangin milian leh mi te, lehkha rtthiam tak tak leh mawl tak tak te, mi in ang lo tam tak hi an rawn tleh thla reng a ni.Keini ngei pawh Mizo lo kal tawh phawt chuan min chil phul reng mai a.An fate phaia lehkha zir awm kan buaipui a, an awmthat duh loh vin nu leh pa nih kan fawm a,bazar pui ngai ni se kan kal pui a, chaw ka rawn ei dawn an ti leh ringawt a.Mahse Aizawla haw chhoh ve lai erawh chuan chaw eia sawm tu kan hmu ngai lo a ni.Kan thianpa pakhat Shillonga an chhungkua a awm thin pawhin kum 1990 chho vel chuan Mizo mikual hi 10 vel hi kan nei reng a, mahse Aizawl kal ve chhunah chaw eia sawmtu kan hmu angai lo a ti.Nia,hmanah pawh phaia kan awm laiin Aizawla mi hausa tak mai chhungkua te hian chaw kan rawn ei dawn nia an ti a, an rawn ei ta ngei a.Mizorama Commissioner pension tawh pakhat chuan a hausa sa hi an zak thei lo a a ti a.Chaw rawn eite chhung te chu Aizawlah tun thleng hian chaw eiah min la sawm lo.Ka ei chak vang ni lovin.

Punjab a khaw pakhat, a hming sawi lo mai ila, kan sawi chuan kan in hre palh ang e,ah chuan Mizo chhungkaw pakhat an awm a.Mizo zawng zawng buaipui tu an ni ti ila a dik thpo awm e.Mahse,Aizawla an rawn pem chuan Punjab a an lo buaipui thin Mizo te kha tumah an rawn lang lo e a ti.A dik tak chuan a hausa sa hi zak thei lo ah an tang a, Aizawla haw ve chhun lah hian an motor ah te hmu ila, min nuih vur vur a, an kal leh daih zel.Lo tel ve ta che tih te chu hnai lo tak a ni.

Chuvangin vairama Mizo officer an ni ema ni lo emaw, Mizo chhungkua te hian tlawmngaihna nen an awm tih hi hriat pui fo a tha.

MIDDLE EAST PAWH A PAWI LO

MIDDLE EAST PAWH A PAWI LO

V.Lalengmawia
Venghnuai, Sihpui Veng

Laltlanzova, Ramhlun South-in 10 Dec 2004 Vanglaini Daily a ‘Middle East a inthawn liam zawng’a tih kha a hlauthawng hleah ka ngai.Amah Laltlanzova hian Mizote a hmangaih avang leh tawhsual an tawh palh a hlau a ni ber a, hetiang lam zawng a thlir chuan a hlauhawm em em a, Middle East mai ni lo., khawvel hmun hrang hrang hi tunlaiah chuan a hlauhawm vek tawh a, hman laia Democracy leh Communism in ep thin kha bo tawhin tunah erawh chuan khawvel hian ‘international terrorism’ a buaipui ta ber a ni.

Khawchhak ram khi a ralmuang vek lo tih hriat a tha tho.Phillipines ah khian Muslim hel an awm a, sawrkar nen pawha in be hlei thei lo an ni.Thailand ram muang thin te pawh a ralmuang thei ta bik chuang lo.Indonesia buaina kan hriat kha.Heng Loas, Cambodia, PRC, Vietnam leh Burma te chu inhlawhna tlak a ni lo tih chu kan hre vek bawk.Japan leh Singapore kal a harsa bawk si.Middle East erawh chu Oil lamah an hausa, an ramah zirna te, hriselna lamte leh a dang danga thawk tur hian an ram mite hian an daih lo nasa em em a, mithiam pawh an nei tlem em em a ni.Sapram leh ram changkangah kal a harsa tawh si a, Middle East-a kal tur hian thalaite hian kan huaisenna, finna leh thiamna kan hmang tur a ni.A buaithlak ta ber erawh chu insawi thaih hi a ni

Middle East ah khuan Holy Land-Palestine-Israel, Lebanon, Syria, Saudi Arabia leh Iraq te chauh an awm lo tih hi hriat a tha.India ramah pawh Jammu and Kashmir, Uttaranchal, Mizoram te chauh an awm lo ang hi a ni mai.Khing rama in hlawh kher lo pawh khian ARAB ramdangah in hlawhna a tam, khai mah aw-Oman, Kuwait, Bahrain, UAE, Qatar leh Turkey te pawh an awm tih hriat a tha.Iraq ramte phei chu America in a run hma phei chuan Muslim ram zingah Saddam Hussein kha Turkey tih lohah chuan ‘secular’ ber a ni asin.Tin, India mite in hlawhna ram hi Israel a ni lo a, Lebanon pawh hi a ni ber lo a, Syria a ni ber bawk lo.Israel, Lebanon, Syria, Jordan angahte hian Mizo thalaite inhlawha kal turin ka ti lo a, ram dang tam tak a aia chhen fak awm zawk an tam a, chung ram te chu a ni kal tura ka fuih zawk chu ni.Hotela thawk turin, nurse hna thawk tur leh schoola thawk turin heng Oman ,UAE, Bahrain, Kuwait leh Saudi Arabia, Qatar te hi an tih chi hle a ni.A hnuaia Table hi han en teh le.

A chung atang khian khawii ram nge inhlawh nan a kal tlak tih chu a hriat theih ngei ang.Ziah tawh angin sapram te chu a chakawm a, a buaithlak tih chu kan hriat vek kha.Heng Middle East vela thawk duh chuan The Hindu leh National paper dang atangin hna ruak dil tur chi tam tak a awm reng a ni.

Laltlanzova’n Kuwait rama Indian driver an ru bo a tih pawh kha Kuwait ramah ni lovin, Iraq ram ah zawk a ni.Kuwait Company Iraq ram chhunga thawkte driver an ni zawk.Muslim ramah hian foreigner hi an haw hranpa lo a, an huat zawk chu sakhaw dang hi a ni zawk.A haw tute pawh fundamentalists ho an ni a, moderates te pawh an awm ve tho a ni.Ram dang mi haw tute chu kan ngaihsan tunlai a Europe rama ‘Right Wing Party’ an tih ho khu a ni.

Tun maiah hian kan ramah eirukna leh in thamna a bo dawn lova, keimahni leh mahni in chawm thei tur development tun maiah kan nei dawn lova, lo nei ta pawh ni ila, kum tam fe tak tak a ngai dawn a ni.Chuvangin kan thalai hna nei lote hian industry lian tham kan neih huna hnathawh tur an lo nghak ngawt ngawt mai dawn em ni ?.Hetiang kan neih hma hian ‘transitional period ‘ a kan hna tur ngaihtuah a ngai asin.Zirna tha phei chu kum tamtak teh meuh a duh asin, heng ka lo zir ve tawhna St.Xaviers College Calcutta leh Madras Christian College Chennai te, leh hmun dang St.Stephens College Delhi te, St.Xaviers College Mumbai te, La Martiniere College Calcutta leh Lucknow te hi upa tawh tak tak kum za aia upa vek an ni.IT lama invawrh sang tur chuan IT lam zirna atan hma lak a tha hle ang, amaherawh chu chu pawh chu kum sawm chhung ngawtin a in vawrh san theih loh.Tin, mithiam kan la ngah loh bakah state pawn atanga ‘faculty’ lo kal tur vaiho chu min chimral ang tiin kan hlau leh si ang.Thil hi buaithlak deuh mai a ni.

Tunlai khawvel leh kan Mizorama hna avan tawh em avangin Middle East-a kal chu thil tha ber a ni tlat tawh a ni.Khawii hmun pawh hi a hlauawm tawh a, kum 2001 a America a thil thlengte pawh kha American mipuite chuan an ring phak bik hauh lo a ni.Kan hmuhsit zawk vaiho pawh Middle East-a an thawh ngam chuan enge kan thawh ngam loh nachhan tur.India ramah hna zawng turin ka kal dawn ti ta se, Jammu and Kashmir kherah a kal lo ang a, state ralmuang Karnataka leh Tamil Nadu leh hmun dang a pan mai dawn a ni.Chutiang bawkin Middle East ah hna ka thawk dawn tiin Israel, Iraq, leh Jordanah kher kal tur a ni hek lo.Kerala mi tamtak Middle East-ah an awm a, nuam an ti em em.Madras Christian College leh Loyola College Chennaia zirlai tam tak khu an chhungte Middle East-a awm, zirna sang zawk dawng tura India rama lo kal an tam em em a ni.Khung ramah khuan pawisa a tam tih hi hai rual a ni lova, a peih tan chuan kal ngei chi a ni.

Sipaia tang turin kan in fuih kan in fuih thin a, Kashmir indona te kan hria a, hman ni lawka Mizo sipai Kashmir-a thi ta Mizoram rawn thlen pui pawh kan hriat kha,sipai chu indona hmunah te tirh an ni thin si a,chuvangin Middle East pawh kan hlau anih chuan sipaia tang tur pawh hian in fuih in fuih tawh loin a hlauhawm zia hi tlangau pui chiam chiam mai zawk ila a tha awm mang e.Chuvangin a seh a seh hma hauh a thil hi huphurh tur a ni lo.Gaza leh West Bank a in hlawhte chu a sawi a sawi chi pawh a ni lo,mi fing pangai tan chuan heng hmuna inhlawh tum phet tur thu a awm lo reng reng a, sawrkar emaw UNO hnuaia sipai ‘peace keepers’ ang turte an nih loh chuan.Tin, India mi Israel kal tumte tan chuan Israel Visa hi thil awlai tak a ni lo tih hi hriat a tha, a buai lai ber leh a chhe lai ber ngaihtuah chuan Laltlanzova thil rawn sawi hi a awm ve tho a ni.India ram pawh a buai lai ber sawi tur chuan sawi tur kan ngah ang.
Spain ah pawh Barcelona leh Pamplona vel chu Basque helho ETA-Euzkadi Ta Azkatasuna in buaina an siam reng a, Colombia ah pawh Fueraz Armadas Revolucionarias de Colombia an hrang em em ,sapram England ngeiah pawh political party pakhat National Party a awm a, ‘extreme’ takin kal lo mahse ramdang mi an ngai thei lo em em, chutiang zelin Belgium, Netherlands leh Europe ram hrang hrangah pawh ramdang mi huatna hi a tam ta hle a, Northern Ireland-ah pawh IRA kan hriat vek hi.Peru-ah lah Shining Path an hrang em em bawk a, kan thenawm lawkah ULFA, Tripura rama hel ho leh Manipur rama helho kan hriat vek hi.Khawvel hi buaina leh manganna hlir a ni, khawii lai mah hi fihlim an awm lo.Mizorama IAS lo kal turte pawhin an huphurh thin em em a, an lo thlen tawh chuan an huphurh ang hi a ni lo.Tin, chanchinbu lam pawh hian thil tha lo lam chu a ti hlauhawm zual thin.College kan kal lai kum 2001 vel khan vaiho chuan Mizoram chu silaia in kahna hmun a ni ti raw tiin mi an zawt chawk thin.A chhan chu phai lam chanchinbu te thil ziah dan a dik tawk loh vang a ni mai.
Tunah hian thalaite hian hlau lo a ke kan pen a hun ta, in sawithaih tih vel atanga kan chak ngawih ngawih pawh kan ti thei dawn lo a nih chuan kan changkang har duh ngawt ang, in sawithaihna chi leh a tak tak chu a awm teh meuh mai a, Chechnya-ah hna thawk rawh tih chu in duhsak lohna a ni ang a, Dubai, Muscat, Abu Dhabi, Manama-ah emaw hnathawk turin i kal ve dawn em maw ni le tih chu in duhsakna tawngkam a ni.A enga mah hma a kidnap tur emaw helho thah tura in ngaih ngawt pawh hi a dik lo.Kan ram ngeiah pawh Bru hovin min kidnap ve tho a, kan awmdan turah hian thu kan nei lo a, a chhe ber leh a tha ber pawh kan chunga a lo thleng thei a ni tih hi hriat ve ve a tha ang.
Tin,’unemployment’ hi Mizoram mai ni lo, India ram mai ni lo, khawvelah buaipui tham a ni a, European Union, ram changkang in zawmkhawm pawl ram te pawh ‘unemployment’ hian a ti buai ve tho a ni tih hriat a tha bawk.Hna hmuh loh chungchangah hian Mizo thalaite dem tur phei chu a ni hranpa lo a, mahse sawrkarin a hna a pek kan nghah tir dawn em ni ?.Sawrkar zarzo tum phet hian kan thalaite ‘morale’ ti chhia a ni.Kan zir leh thiamna hmang hian a ni dawn lawm ni thalaite hian kan chhungte kan pek let ve dawn.


Tun maiah power hnianghnar, infrastructure tha, quality education kan nei dawn lo, sawrkar pawhin employment a ‘generate’ thei mai dawn lova, sawrkar leh private industry lian tak tak kan nei mai dawn lo, chumi nghah nan chuan kut kuangkuahin kan thu mai mai ang maw ?. Hnai lo e, a theihna na ah Middle East a ni emaw, Near East a ni emaw, Far East a ni emaw, West Indies a ni emaw, East Indies a ni emaw, Africa a ni emaw, Delhi, Bangalore a ni emaw, khawi hmunah pawh kalin chhungte thawhchhuah sa ring ringawt lova, mahni a sum hai luh zir ila, taimak leh thawhrimna erawh chu khawi hmunah pawh keng zelin, Mizo kan ni kan hmel a tha , kan tum a sang bawk si tih kha kan changvawn tur a ni ang.

Coaching CENTER LO NEI TA ILA

Zawlnuam YMA General Conference a thu pass pakhat, ‘Mizo thalai hna zawng mek te tan Aizawlah sawrkarin coaching center tha tak din se’ tih a ni a.Ni e, tun laiin hna a vang em em a, kan ramah hlawk zawk leh hlawh tam zawka hnathawh tur private company te kan lo nei ve si lo a, kan tana hnazawnna awlsam leh sawkar hna ni si chu heng Central sawrkarina a hna lak, UPSC emaw, SSC emaw, sipai hna hrang hrang a lak hi a ni deuh ber mai.Hei hi kan chhawr thiam chuan thil tha tak, kan thalaite pawhin a hna an hmuhna leh an hrawk chawmna ber tur a ni ang.Mizoram Coaching Academy leh MZP te pawhin Aizawlah Mizo thalai hna zawnglai tan Coaching Center tha tawk tak leh library siam ni se tih pawh an rawt tawh a, Mizo thalaite tana tangkai tur nge a nih tih leh sawrkar tana sum leh pai hekna mai mai a nih theih thu leh cash incentive tih tam a ngaih thu te pawh hman deuhah ka ziak tawh nghe nghe a ni.YMA hial pawhin coaching center din an duh chuan kan thalai hna zawng mek te tan hian an hun leh tha te, ngaihtuahna te an lo hmang fe tawh a ni tih a hriat theih awm e.

Tunlai khawvelah sawrkar department ten an hloh zel laiin private company te erawh chuan nasa taka tan la chungin an hlep thei zel rih a, hei hi a chhan tam tak a awm ang a, sawi vek theih pawh a ni lo ang.Hetiang a nih mek lai hian kan sawrkar laipui pawhin sawrkar hna lak tih tlem tumin nasa takin tan a la a, civil service competitive exam a buatsaihna atanga hna a lak te pawh nasa takin a ti tlem tial tial thin a nih hi.Amaherawh chu heti chung hian keini tribal te chuan hnazawnna lamah ngaihnathiamna sawrkarin min pe a, a tih zia hle.Hemi ‘chance’ hi kan thalai lehkhathiam rual ho hian hman tangkai tum se la, a thiam leh a peih fate tan chuan engti kawng emaw a sawrkar hna tha tak tak chelh hi a la theih zel a ni tih hi kan hriat nawn fo a tha ang.

Tichuan, thalaite hma khua ngai a sawrkarin coaching center Aizawlah lo din ta se...kan thalai lehkhathiam hna hmu lo ho hian an chhawr tangkai ang em ?.Anih loh vek pawh in mimal angin emaw pawl angin emaw he coaching center atang hian sum leh pai lama hlawkna hmuh a, coaching center sawrkarin a din chhan leh thil tum bo thak khawp a che duh kan in siam thei mai ang em ?.He coaching center hi lo din ta pawh ni ila, competitive exam hrang hranga lehkhabu lei ngai a tam nasa dawn si a, civil service mai ni lo, CDS te, NDA leh NA te,Forest te, Engineering Services te, Combined Medical Service te, Economics and Statistical Services te. Geologists exam te leh UPSC hnuaia hna hrang neuh neuh exam te, Staff Selection Commission hnuaia hna exam theih chi te leh sipa i lam leh police lama hna tenau exam chi te leh a dangte huap lehkhabu tha a kan sawi leh hriat chu lei kim vek a ngai ngei ang a, chung atang hlawk tum vangin second hand lehkhabu leh mi pawhin a an hman duh loh lehkhabu thar ni ve si leh tlawm si te kan supply mai ang tih hi thil hlauhawm tak a ni.

Tin, a chunga kan sawi bakah Bank PO exam lam te leh UGC-NET lamte pawh kan thlir ve ngei a tha ang.Mi zawng zawng leh zirlai zawng zawngte hian civil service hi an phak kher loh bakah an tui kher lo a ni thei a, hna dang tha tak tak a awm tho bawk nen.Chuvangin coaching center chu lo nei ta pawh ni ila, kan thalai te’na an bawh deuh leh an tuina deuh bik ‘line’ kha kan hriat thiam sak a tha hle ang.Kan tana sawt miah lo tura rilru leh tha sen vak te pawh hi thil hlauhawm tak a ni.Vawikhat chu kan vengah hian career counselling Mizorama officer senior tak pakhatin min rawn neih sak a, airlines pilot a luh theih dan a sawi chiam mai a, kan veng ang miretheite tan chuan a awmzia a nei tlem hle.

Coaching Center chu lo nei ta pawh ni ila, a zirtirtu lam ‘faculty’ tur lam hi le...I ngaih tuah mai chuan hetiang lama ‘experiance’ nei Mizote zingah kan vang em em a ni tih i hmu thei ang.Tuna kan Mizoram University a kan mi thiam tak tak ho hi an thiamna lam ah chuan mi chhuanawm tak tak an ni ngei mai , amaherawh chu hetiang ang India ram hna sang tak tak a kan thalaite kaihruai tur hian ‘experiance’ an nei lo hle rih si nen, hman deuha college tha thlan chhuah resultah pawh khan Lecturer zinga NET nei tamna subject kha result chhe ber pawl a ni tih a hmuchhuak ve tlat bawk nen, chuvangin thil hi ngun taka ngaihtuah hmasak phawt a, chumi hnu a coaching center din chauh chu ni se a tha hle ang.

Awle, coaching center chu lo nei ta ila chuan kan thalai lehkha thiam, lehkhabu tha nei zo ve lo leh phai lama zirna tur nei ve lo tan tangkai ngei ang le.Coaching center chu xerox machine mai ni lo copier machine changtlung tak nen thuam ni ta se, zirlaite tan chung ‘photocopy’ man chu tlema tlawm zawkin tih sak se, lehkhabu tha nei ve zo lo tan a va han tangkai dawn em.Tin, coaching center chuan sawrkar ruat Coordinator emaw Director emaw, full time a thawk tur hlawh pawh tlema tha ve deuh pe se, bang leh mai mai lo tur leh hetiang lama tui mi leh background lo nei tawh te chhawr ngei se a tha ngawt ang.

Hetiang ang sawrkar siam coaching center hi a lun lo thei hle a, civil service atan ngat phei chuan a thiam leh a nei fa te chuan Delhi bawk an pan a, a hausa fa hlei hlei hi a thiam a chu an ni leh bawk si a. Tin, kan aia state changtlung leh changkang zawk pawhin civil service, all India service te, Bank PO atan te pawh Delhi bawk an pan leh tho a ni.Chuvangin he coaching center kan din tura pawh hi nakin zelah library lian takah chauh kan chhuah ang tih pawh hi thil hlauawm tak a ni.Civil service bik atan hi chuan kan sawrkar pawh hi ngilnei deuh se, Prelims a tling te tan hian lawmmanah cheng sing khat mai ni lo, cheng sing nga vel thleng hi Delhi a Mains exam in buatsaih nan phal ta se a tha hle ang.Amaherawh chu vawikhat lak tawh chuan lak nawn theih loh ti ta se.

Coaching center din kan tum a nih chuan eng angin nge state dang hian sawrkar siam coaching center an lo kal pui tih te hi zir chiang hmaa phawt ila, a zir chiang turin Shillong ah emaw Gauhati emaw, Madras emaw leh hmun dang sawrkar coaching center awmna te zawngin zir hmasak phawt hi thil tih chi tak a ni ang.Thil pakhat leh chu Delhi leh Hyderabad vela private coaching tha tak tak leh hmingthang tak tak ho kal dan leh in enkawl dan te emaw khu chiang takin zir hmasa ila, kan rama tih ve chi a ni nge ni lo, zirlai te tan a tangkai dawn nge dawn lo tih te ngun taka zir hmasak chu thil tha ber a ni ang.Amaherawh chu, kan ramah hian competitive exam lama min puitu tur lehkhabu hi hmuh a harsa em em tih hi mi zawng zawngin kan hre vek a, chuvangin library emaw, eng center emaw, lehkhabu hawh chhuah theihna tur chu kan thalaite hian an mamawh em em a ni tih chu hai rual a ni lo.

Coaching center kan neih avang khan All India levelah hna kan hmuh tam phah sawt ang em tih kha ngun taka chhut a ngai a, a pawimawh ta ber chu hmun hrang hranga sawrkar siam coaching center leh private coaching center te kal dan zir chian hmasak phawt a,coaching center siam chu thil tul lo a nih chuan competitive exam turte tan bika library lian tak siam erawh chu thil tha tak a ni ang.


***

thalaite leh taimakna

Thufingte Bung 12:27 ah chuan Venghnuai YMA member te’na kan hriatreng tur leh kan thlahthlam hauh loh tur, ‘Mihring sum hlu chu taimak a ni’ tih kan hmu a.Mihring kan nih chhung chuan kan ei leh in, silh leh fen mamawhin damchhung chu kan hmang dawn a ni.Chuvangin thalai kan nih a YMA member kan nih bawk si chuan awm awl hi a in hmeh lo em em a ni tih kan hriat nawn fo hi a tha hle.YMA thuvawn pawimawh tak tak te pawh Kristian nun tha ngaihsan leh hun awl hman that tih a nih kha. Isua pawh khan a hun awlah a pa hnathawh mistiri hna a pui thin a.Khawvel chhandamtu pawhin hnathawh a zah si loh chuan keini a chhandam fate hian hna thawh kan lo zak tur a ni bik dawn em ni ?.

Mizo sapram kalte’na an sawi reng thin chu hna an thawk nasa tih leh hnathawh an zah loh thu tih hi a ni .Kan ram kan thlen tawh erawh chuan a thu chiah kan hawn tawh thin.Eng hna pawh thawk ila a thawk tu a zir in a zahawmin a zahawm lo thei a ni.Hna hnuaihnung ber pawh thawk mah ila, mahni’n kan kan zir chuan kan ti zahawm thiam em em ang.Officer hna lian tak pawh thawk mah ila, kan ruih san buk buk chuan kan hna kha a hlu lo hle a ni tih hriat a tha.Rim takin YMA member te erawh chuan thawk ila, ei hmu tlak leh malsawm tlak ni tur a kan thawh hi a ngai a ni.Thawhrimna hmusit lovin, tlakranna erawh chu i kalsan daih ang u.Malsawmna dawng tur chuan taimak a ngai a ni tih hi kan hriat nawn fo a tha.

Tunlaiin thalai hnathawk lova tei rawlai mai mai leh chhungte chawmhlawma in la lian ve ngawt te kan tam sawt em em a, hei hi YMA member te tan chuan a mawi lo hle.YMA member kan nih chuan hunawl kan hmang tha tur a ni a, mahni intodelh kan tum tur a ni.Thatchhiat leh chawmhlawm nih hi YMA member tan a mawi lova, ram leh hnam, chhungkua leh khawtlang thlenga boralna thlen theitu a ni.Thawk peih lo chuan ei pawh ei suh se tih hi kan hmang rim viau, chuti anih si chuan YMA member ni bawk,Kristian ni bawk zingah hian ei leh in thei lo tur kan tam hle ang.Isua’n hnathawktu chu a ei tur hmu tlak a ni si a a tih angin (Mathaia 10:10),hnathawktu chuan rim taka a thawhchhuah hlutna a hria a, sum tam tak a khawl thin reng a ni.

Tun darkar atang hian taimakna leh thawhrimna chu Venghnuai thalaite hian tan ila,Pathian thu pawhin ‘Thil tha tih i ning suh ang u, kan in thlahdah loh zawngin a hun te ah chuan kan la at dawn si a’ a tih kha(Galatia 6:9).Zirlai kan nih chuan kan zirna lamah taima takin kan zir tur a ni.Tum nei lovin YMA member chuan a zir tur a ni lova, tum tha tak, YMA leh khawtlang te’na an la chhawr tangkai theih ngei tur tum mumal tak ‘ aim’ kan nei ngei ngei tur a ni.Thalai tam tak hnathawk peih lo pung thur thur hian khawtlang tluk chhiatna min thlen ngei dawn a, chumi veng tur chu nang leh kei hi a ni tih hi i hre reng ang u.Chutiang bawkin nitina hnathawka chhuak thin kan ni emaw, office kan kal emaw, kan nitin hnathawhah Mizo thalai diktak, rinawm leh hlemhle ve ngai lo YMA member kan nih zia hi lan tir zel ila, mahni leh kan chhungkaw tan chauh kan zir in kan thawk lo a,khawtlang thatna tur leh hmasawnna tur kan thawk tel ve zel a ni tih hi kan hai tur a ni lo.

Tunlaiin thalai tamtak,mobile phone to tak tak keng chhuak ve, a bill pek dawna nu leh pa te pek sak ngai,pawnlam leh ngaihtuahna cjhiah chjangkang kan tam ta hle.Mi9 hlawhtling chuan mahni leh chhungkua mai ni lo a vengte thlengin a chawimawi thin a ni.Hetianga veng ti hmingtha tur hi YMA member atangin tunge chhuak thei ang le.Hetianga thalaite kan awm chuan tuna kan YMA hruaitu fel tak takte hnung zuitu tur kan la in hmu lo mai ang tih hi a hlauhawm hle

Tun Diamond Jubilee atang chuan taima leh zuala kan hmaa awm theuh thawh a,veng chhung ti hmingtha tu nih a,kan phak ang tawk zela taimakna leh thawhrimna chhawm nun zel hi kan mawhphurhna a ni tih i hre nawn leh ang u.Taimakna leh thawhrimna hi a Pathian thu a, taima taka zawngtu te chuan Amah chu an la hmu ang a, chhandam an la ni ang tih a nih angin,Pathian tih tak chung leh Amaha innghat chung zela YMA member te kan kal chuan nun kawng dik, mite entawn leh zah kan ni mai dawn a ni.Chuvangin thawhrimna avanga hahchawlhna nuam neih kan duh chuan kan hun awl te hi hmang thain taimakna hi kan vul tir reng tur a ni.

Tawng tlem la, thawk tam rawh.